“Орхон” эко клубын хүүхдүүд

“Орхоны хөндийн” БЦГ-ын Мэдээллийн төвийн дэргэдэх “Орхон” эко клуб Хоггүй Хархорин аян зарлаж сумын төвийн төв зам дагуу хогийн сав байрлуулах ажлыг амжилттай хийлээ. Навчин хэлбэртэй нэг загварын 15ш хогийн савыг албан байгууллагуудын хандиваар хийлгэсэн. Байгуулагдаад удаагүй ч “Орхон” эко клубын хүүхдүүд цөөнгүй бүтээлч ажлыг хийгээд байна.

Хархоринд Эко клуб байгуулагдлаа.

Орхоны хөндийн БЦГ-ын Хамгаалалтын захиргааны ОРХОН мэдээллийн төвөөс Хархорин сумын 8-р ангийн сурагчдаас ОХБЦГ-ын Хамгаалалтын захиргааны дэргэд Эко клуб байгуулж гишүүдэд үнэмлэх гардууллаа. Одоогоор 40 сурагч эко клубд нэгдээд байна.
Энэ клуб өөрийн дагаж мөрдөх журамаа баталж, хийх ажлын төлөвлөгөөгөө гаргасан бөгөөд байгаль хамгаалах үйл ажиллагааг тасралтгүй явуулах урам зоригтой байна. Клубын цуглаан 7 хоног бүр тогтсон өдөр, цагтай. Цаашид хог хаягдалтай тэмцэх их ажлыг өрнүүлэхээ төлөвлөөд байгаа бөгөөд үүнд нийт байгууллагуудтай хамтран ажиллах төсөл боловсруулж байна . Клубын гишүүд мод тарьж , нөхөн сэргээх, хог цэвэрлэх ажлыг хийгээд эхэлсэн.

Миний мэргэжил Экологич

Сайн байна уу? Өөрийн блогт оролгүй зөндөө уджээ.
2010 оны 03 сарын 01 нд би шинэ ажил хүлээж авлаа. Миний хийх юмсан гэж бодож байсан мэргэжлийн ажлын маань анхны гараа юмдаа. Байгаль орчныг хамгаалах, зүй зохистой ашиглах талаар иргэд, олон нийт, хүүхдүүдэд хандсан мэдээллийн олон талын арга хэмжээ авч явуулах нь миний ажлын гол үүрэг юм. Одоо Монгол улсад тулгамдаад байгаа байгаль экологийн хүндрэлтэй асуудлаас гарах аргуудын нэг нь ард иргэдэд экологийн мэдлэг олгох явдал юм. Үүнийг байгууллагаа төлөөлж Хархоринчуудад ялангуа өсвөр насны хүүхдүүдэд хандсан арга хэмжээ авах нь зүйтэй санагдана Энэ бол эхлэл. Цаашид хийсэн ажлаа та бүхэндээ байнга тайлагнах болно.
Миний блогт зочилсонд баярлалаа. Дахин зочлоорой.

Чамдаан эрхлэе

Эр хүн байтлаа би
Энгэрийг чинь түшиж эрхлэе
Шаргалтсан торолзсон аялгуу салхилуулсан
Шанз хөгжим шиг
Сайхан чамайгаа түшиж эрхлэе

Зүрхэнд чинь будрал будрал аялгуу сөгнөж
Зөн билгийн учрал наслуулсаар
Зөвхөн чамдаа шанз хегжим шиг
Эр хүн байтлаа би
Энгэрийг чинь түшиж эрхлэе
Өвдгийг чинь налан хэндлэн хэвтэж эрхлэе би
Ялгуун эгшиг урсгасан
Ятга хөгжим шиг өвөр дээр чинь эрхлэө би
Өөр хэн ч олж хараагүй чамайг магтаж эрхлэе би
Зүрхнээсээ хайрын эгшиг цалгиулсан
Зөөлөн ухаарлын аялгуу
Ятга хегжим шиг зуун зуунаар насалж
Өвдгийг чинь налан
Өвөр дээр чинь хөндлөн хэвтэж эрхлэе би

Сонгуулийн саналын худалдаа

2008 оны 10 сарын 12-ны өдөр Орон нутгийн ИТХ-ын сонгууль явагдаж өнгөрлөө.Энэ сонгууль Монгол даяараа МАХН-ын ялалт болж байна гэхэд хэлсдэхгүй биз. Үнэхээр ард түмэн тэднийг сонгочихов уу?. Тиймдээ! сонгочихлоо.
Харин Яагаад? Яаж?. Ард түмэн зүгээр л саналаа худалдаж байна. Тэдний нэгнийх нь саналыг МАХН өчүүхэн хэдэн төгрөгөөр худалдаад авчихлаа. Нэг хүнд очих мөнгөний тоо маш бага боловч авсан хүний тоогоор энэ нь хичнээн их мөнгө болохыг төсөөлөөд үздэг болоосой. Яасан их мөнгөтэй юм бэ? гэж хүн болгон шаагиж байна.
Энэ бичлэг Өвөрхангай аймгийн Хархорин сумын ИТХ-д МАХН-аас нэр дэвшигч Б. Оюунчимэг, Х. Оюунчимэг нар 4-р тойргийн иргэдээс санал худалдаж авсан баримт. Энэ маягаар хичнээн хүний саналыг худалдан авч сонгуулийн дүнд нөлөөлж сонгуулийг луйвардаж байгааг бид яагаад илчилж болохгүй гэж. Хархорин сумын МАХН-ын хороо ядарсан амьдралтай иргэдийг архи, мөнгөөр тархийг нь угааж сонгуульд ялалт байгууллаа. Цаашид сонгосон иргэддээ амласан зүйлээсээ ядаж дуслыг ч болов хүртээх болов уу. Ядуу Монголчууд хэзээч шударга сонгууль өгч чадахгүй юм байна. Танаар сонгуулахын тулд дараагийн сонгууль хүртэл та ядуугаараа үлдэх болж дээ.

Xайрт чамдаа

Тэнүүн уужим бодлоор алс ирээдүйгээ төсөөлөн
Тэнгэрийн дор эрх чөлөөтэй яваагаараа би бахархана
Тэртээ алсад суугаа хайртай чинийxээ төлөө
Тэвчээр зоригоор бүхнийг ялахын төлөө
Хүний газар ганцаардахгүй сэтгэлийн дэм өгч
Хүндлэн бие биенээ дэмжиж явъя хайрт минь
Хүй их орчлонд хүн хүнээрээ дутдаг билээ
Хүсэл мөрөөдлөөрөө жигүүрлэн хамтдаа явъя хайрт минь

зургийн цомог

Hairt hanidaa

Төгсөлтийн зураг

Зохиолын дууны түүвэр

Интернэт фото

Ээжийн чанасан цай

Солонгос дуу

Хөдөөгийн амьдрал

Хөдөөгийн айлуудаар орж өрх бүрийн гишүүдийн судалгааг хийхийн хажуугаар УИХ-ын сонгуулийн талаар мэдээлэл хир байгааг асууж тэдэнд тухайн мэдээлэлийг үнэн зөвөөр өгч хоёр хоног ажилалаад ирлээ. Орсон айл бүрээс өрхийн гишүүдийн судалгааг авахад хүндрэл гарсангүй. Харин ч ойрын үед төвөөс хүмүүс айл хэсч яваагүй учир сонин сайхан дуулах гэж их уриалгахан угтаж авч байлаа.
Хархорин сумын Шанх баг сонгуулийн 2 тойрогтой. Нэг тойрог нь 100-аад өрхтэй. Үүний 86 өрхөөр орж хөдөөгийн амьдрал ямар байгааг асууж тэдэнд сонгуулийн томсгосон тойрог гэж юу болох, энэ жил сонгуульд хэдэн хүний төлөө саналаа өгөхийг ухуулан таниулах гол ажлаа амжуулж ирлээ. Ихэнх иргэд томсгосон тойргийн талаар ойлгоогүй, хэдэн хүний төлөө саналаа өгөхөө мэдэхгүй байлаа. Айл бүрт аймагтаа нэр дэвших хүмүүсийн талаар нийтлэсэн хэвлэл, зурхайтай хуанли тарааж аль намыг дэмждэг хичнээн нь ямар намын гишүүн болохыг асууж судлалаа. Мөн одоо хөдөөгийн ард иргэдэд тулгамдаад байгаа асуудлыг ч сонсож өөрийн боломжоор шийдвэрлэх хүмүүсд уламжилах, шийдүүлэх арга хэмжээнд анхаарал тавихаа амлаж байлаа.
Мал муудаж өвс тэжээлгүй мал төллөхөд хүндрэл гарч байна, худаг эвдэрсэн усны хомсдолтой, цасгүй болохоор ногоо эрт гарахгүй хаваржилт хүндрэлтэй болж байгаа талаар орсон айлын хүн бүр зовлон тоочиж байна. Тэгэхээр би тэдэнд хэрхэн яаж туслах вэ гэж хэнд яаж хандах вэ гэж бодож эхэллээ... Ямартаа ч нэр дэвшигчиддээ хандъя. Энэ ажлыг бид хийнэ.

Сонгууль ойртож байна

Сонгууль ойртохоор энэ жилийн сонгуулийг хэрхэн цэвэр маргаангүй явуулах вэ хэмээн толгойгоо гашилгах хүмүүс олон байгаа нь дамжиггүй. Энэ ажлын эхний шат иргэний бүртгэлийг шинэчилж байна. Иргэний бүртгэлээр гарсан зөрчилийг иргэдэд хэрхэн хүндрэл багатайгаар арилгах арга зам байгааг гаргаж хэрэгжүүлэх нь чухал юм.
Үүнээс гадна УИХ-ын болон орон нутгийн сонгуулийг хамтад нь хийх нь сонгуульд иргэдийн оролдцоо нэлээд их байх юм гэсэн судлаачдын дүгнэлт гарч ирээд байна. Энэ талаар ч хуулийн төсөл УИХ-д оруулах гэж байгаа тухай хэвлэл мэдээллээр нэгэнтээ цацагджээ.
Өвөрхангай аймгийн Ардчилсан намын хорооноос бусад аймгийн Ардчилсан нам болон бусад намуудад Орон нутгийн сонгуулийн хугацааг өөрчлөх, орон нутгийн шудрага сонгуулийн төлөө хамтарч ажилллах УРИАЛГА гаргалаа.
Энэ нь УИХ-ын сонгуулиас гадна Орон нутгийн сонгууулийг шудрага, ил тод байдлыг хангаж явуулах, Орон нутгийн Өөрөө удирдах байгууллага нь жинхэнэ олон түмний төлөөлийн байгууллага болгоход чиглэгдэнэ. Хугацааг өөрчлөх гол үндэслэлүүд нь:

1. Орон нутгийн сонгууль явагддаг хугацаа / 10-р сарын 2 дахь долоо хоногийн ням гариг / нь сонгогчдын ирц идэвхийн хувьд хамгийн тохиромжгүй хугацаа.

• Цаг агаарын тааламжгүй нөхцөлд явагддаг. Хөдөө орон нутагт өвөлжилтийн бэлтгэл ажил эхлэж, цаг агаар хүйтэрч эхлэдэг тул сонгогчын ирц ихээхэн буурдаг
• 18-23 насны залуучууд сонгуульд оролцоо муу, Оюутны хичээлтэй үе, цэрэг таталт гэх мэтээр оролцоо багасадаг тул хүчээр санал өгүүлэх явдал их байдаг.
• Ядуу амжиргааны баталгаажих түвшин доогуур орлоготой иргэд хүүдийнхээ хичээлийн бэлтгэл, оюутны төлбөрийг олох, өвлийн хоол хүнс, түлш бэлдэх зэргээр гар аргаар алт олборлохоор өөр аймаг, сумын нутагруу ихээр шилжин явдаг.

2. Намуудын төлөвшин хөгжих тэдний улс эх орныхоо төлөө оруулах хувь нэмрийг боогдуулж байна.

• Нам хөгжих, төлөвших хөрс суурь орон нутгийн сонгууль хэр шудрга явагдахаас шалтгаална.
• Ямар ч нам сонгуульд яллаа гэсэн тэдний үйл ажиллагааг НӨУБ хэрхэн дэмжихээс ихээхэн зүйл хамаарна.
• Орон нутгийн сонгуулийн нэг намын МОНОПОЛЬ байдал нь аймаг сумдын удирдлагуудын түвшинд цус ойртох , орон нутагт бусад нам өөр үзэл бодол бүхий хүмүүсийг хавчин гадуурхах явдал хэрээс хэтэрч байна.

3. Орон нутгийг засаг захиргааны үйл ажиллагааг доголдуулж байна.

• УИХ-ын сонгуулийн дараа энэ сонгуульд ялагдсан хүн намын бодлогоор аймаг нийслэлийн засаг дарга болох явдал газар авч байгаа нь орон нутгийн засаг захиргааг удирдахдаан хоноцыг сэтгэлээр хандах явдах ихээхэн газарр авч байна.

4. Орон нутгийн сонгуульд шудрага ёс алдагдаж олон түмний хяналт үгүйлэгдэж байна.

• Орон нутгийг сонгуульд иргэдийн ирц сул байгаа нь НӨУБ нь нийт олон түмний төлөөлийн үүрэг чадвараа алдаж байгаагийн нэг илрэл.
• Сонгуулийн хэсэг хороонд нам бус нэрээр ажиллаж байгаа хүмүүс аль МОНОПОЛЬ намын дор ажиллаж сонгуулийн хэсэг хороог толгойлон дарамтлах, санал худалдах авах зэрэг бусармаг үйлдэл газар авсан.
• Эдгээрээс үүдэн иргэдийн сонгох, сонгогдох эрх ноцтой зөрчигдөх үндэс болж байна.
• Орон нутгийн сонгуульд гарч байгаа эрх баригч нам сонгогчдын нэрсийн жагсаалыг өөрт ашигтайгаар өөрчлөх
• Орон нутгийн сонгуулийн тухай хууль амьдралд хэрэгжихгүй, намуудын хяналт тавих, УИХ-ын сонгуультай ойролцоо болгоход ихээхэн зардал шаардлагатай болсон.
• Нас барсан хүний өмнөөс санал өгүүлэх / 2004 оны УИХ-ын сонгуульд 24000 гаруй нас барсан хүний өмнөөс санал өгүүлсэн/ зөрчил гарч байсан. Энэ нь орон нутгийн сонгуульд даамжич бүр ч хяналт алдагддаг.

Эдгээрээс үндэслэн аймаг, нийслэл, сум дүүргийн намын байгууллагуудыг дараах дараах зүйлүүд дээр дор бүрнээ тунгаан бодож үзэл бодлоо нэгтгэн шударга үнэнийй төлөө дуу хоолойгоо нэгтгэн дараах ажлуудыг хийхийг уриалж байна.

1. Дээрх үндэслэлүүдээр аймаг нийслэлийн нам, орон нутгийн намуудтай санал бодлоо солилцон нэгдсэн байр сууриа илэрхийлэх
2. Орон нутгийн сонгуулийн хугацааг УИХ-ын сонгуультай хамт хийх эсвэл түүнээс өмнө явуулах нөхцөл бүрдүүлэхэд аймаг нийслэл цаашид улсын түвшинд дуу хоолойгоо нэгтгэн хэвлэл мэдээллийн хэрэгсэлээр гаргаж, УИХ-д хандах, / 2008 оны 04 сарын 01 ээс өмнө/.
3. Сонгуулийн тохиромжтой хугацааг нийт олон түмний болон намуудын саналын үндсэн дээр тогтоох
4. Орон нутгийн хууль амьдралд хэрэгжихгүй, нийцэхгүй байгаа шалтгаануудыг судлан хамтын баримт бичиг боловсруулах
5. Орон нутгийн сонгуулийн хэсэг, хороог шудрага ажиллуулах орон нутгийн шудрага, ил тод сонгуулийн төлөө хамтарч ажиллахыг УРИАЛЖ байна.

ӨВӨРХАНГАЙ АЙМГИЙН АРДЧИЛСАН НАМ

Миний зургийн фонд

Òºðèéí óäèðäëàãûí ìàãèñðò çýðýã õàìãààëæ äèïëîìîî ãàðäàí àâñàí ýíý ºäºð ìèíèé îíöëîí ñàíàõ ºð¿¿äèéí íýã áàéõ áîëíî.

Миний нутаг

baigaliin uzegselent gazar

Uzesgelent saihan baigaltai Uvurkhangai aimgiin Yanga sum minii tursun nutag. Ene gazar Huisiin naiman nuur, Shurangiin tsohiog gadaad dotoodiin aylagchid ireh durtai bolson baina.

gaihaltai